กลิ้งกลางดง

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Stephania venosa (BP.) Spreng.

ชื่อวงศ์ : MENISPERMACEAE

ชื่ออื่น : สบู่เลือด บอรเพ็ดพุงช้าง, หัวสันโดษ (อีสาน), สบู่เลือด, สบู่เครือ (บางภาคเรียก)

ลักษณะทั่วไป :

เป็นไม้เลื้อย มีรากสะสมอาหารเป็นหัวทรงกลมผิวมีทั้งชนิดขรุขระและเรียบ ต้นและกิ่งก้านเลื้อยพันกับสิ่งที่อยู่ใกล้ มีอายุการเจริญเติบโตฤดูกาลเดียว ในช่วงฤดูแล้งความชื้นไม่พอเถาจะแห้งตายเหลือไว้แต่หัวไต้ดิน เมื่อมีความชุ่มชื้นพอในฤดูฝนต้นจะเจริญขึ้นมาใหม่ หัวหรือรากสะสมอาหารนี้หากทำให้เกิดบาดแผลจะมีน้ำยางใสสีแดงไหลซึม การเกาะติดของ

ใบบนกิ่งแบบเรียง สลับ ใบเป็นใบเดี่ยว ทรงใบรูปไข่แกมหัวใจ ปลายใบแหลมมีติ่งหาง โคนมนกว้างเว้าลึกเป็นติ่งหู ขอบใบและแผ่นใบเป็นคลื่นเล็กน้อย ขนาดประมาณ 9.00 x 13.00 ซม. ผิวใบด้านใต้มีขนเล็กน้อย  

ดอกออกเป็นช่อ แยกเพศ ช่อดอกตัวผู้ยาวประมาณ 4-16 ซม. กลีบดอกสีส้ม ช่อดอกตัวเมียอัดกันแน่นมากกว่า  

ผลเป็นผลสด รูปไข่กลับ

สรรพคุณ

เถา  ใช้เถาขับพยาธิ ขับโลหิตระดู กระจายลมที่แน่นในอก

ใบ  บำรุงธาตุ รักษาแผลสด และแผลเรื้อรัง

ดอก  แก้โรคผิวหนังผื่นคัน ช่วยย่อยอาหาร

ราก  บำรุงเส้นประสาท

หัวใต้ดิน  ดองเหล้ากินบำรุงกำลังขับเสมหะ บำรุงกำหนัด หรือตากแห้ง บด ปั้นเป็นลูกกลอนกินเป็นยาอายุวัฒนะ ช่วยเจริญอาหาร ขับลม รักษาโรคมะเร็งต่างๆ โรคเบาหวาน โรคโลหิตจาง โรคปวดศีรษะ

 

กลิ้งกลางดง

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Stephania venosa (BP.) Spreng.

ชื่อวงศ์ : MENISPERMACEAE

ชื่ออื่น : สบู่เลือด บอรเพ็ดพุงช้าง, หัวสันโดษ (อีสาน), สบู่เลือด, สบู่เครือ (บางภาคเรียก)

ลักษณะทั่วไป :

เป็นไม้เลื้อย มีรากสะสมอาหารเป็นหัวทรงกลมผิวมีทั้งชนิดขรุขระและเรียบ ต้นและกิ่งก้านเลื้อยพันกับสิ่งที่อยู่ใกล้ มีอายุการเจริญเติบโตฤดูกาลเดียว ในช่วงฤดูแล้งความชื้นไม่พอเถาจะแห้งตายเหลือไว้แต่หัวไต้ดิน เมื่อมีความชุ่มชื้นพอในฤดูฝนต้นจะเจริญขึ้นมาใหม่ หัวหรือรากสะสมอาหารนี้หากทำให้เกิดบาดแผลจะมีน้ำยางใสสีแดงไหลซึม การเกาะติดของ

ใบบนกิ่งแบบเรียง สลับ ใบเป็นใบเดี่ยว ทรงใบรูปไข่แกมหัวใจ ปลายใบแหลมมีติ่งหาง โคนมนกว้างเว้าลึกเป็นติ่งหู ขอบใบและแผ่นใบเป็นคลื่นเล็กน้อย ขนาดประมาณ 9.00 x 13.00 ซม. ผิวใบด้านใต้มีขนเล็กน้อย  

ดอกออกเป็นช่อ แยกเพศ ช่อดอกตัวผู้ยาวประมาณ 4-16 ซม. กลีบดอกสีส้ม ช่อดอกตัวเมียอัดกันแน่นมากกว่า  

ผลเป็นผลสด รูปไข่กลับ

สรรพคุณ

เถา  ใช้เถาขับพยาธิ ขับโลหิตระดู กระจายลมที่แน่นในอก

ใบ  บำรุงธาตุ รักษาแผลสด และแผลเรื้อรัง

ดอก  แก้โรคผิวหนังผื่นคัน ช่วยย่อยอาหาร

ราก  บำรุงเส้นประสาท

หัวใต้ดิน  ดองเหล้ากินบำรุงกำลังขับเสมหะ บำรุงกำหนัด หรือตากแห้ง บด ปั้นเป็นลูกกลอนกินเป็นยาอายุวัฒนะ ช่วยเจริญอาหาร ขับลม รักษาโรคมะเร็งต่างๆ โรคเบาหวาน โรคโลหิตจาง โรคปวดศีรษะ